Buurtkoffie zorgt voor verbinding tussen jong en oud. Op een regenachtige ochtend verzamelen buurtbewoners zich rondom een klein busje in de Warenargaarde voor de terugkeer van de buurtkoffie. Janine, met haar rollator uit het nabijgelegen Matenhof, kijkt ernaar uit. “Even bijpraten, dat is waar ik voor kom,” glimlacht ze terwijl ze haar handen aan de warme kop koffie wrijft. Lees mee met een verslag gemaakt door: Francisca Rodijk
Voor bewoners zoals Janine is dit vaste moment niet alleen gezellig, maar ook een manier om de straat te zien en elkaar te ontmoeten, wat bijdraagt aan de sociale veiligheid in de wijk. Vrijwilliger Nicole schenkt de koffie in, terwijl een andere vrijwilliger een koektrommel rondbrengt met roomboterkoekjes. Bekende gezichten druppelen binnen; er wordt gezwaaid en gelachen. Af en toe schuift ook een onbekend gezicht aan, zichtbaar verrast dat deze ontmoetingsplek bestaat. Dan rent er een klein meisje over het grasveld. “Mama, kijk, lekkere koekjes!” roept ze enthousiast. Haar moeder twijfelt even, maar schuift dan toch aan. Al snel raken jong en oud met elkaar in gesprek. Ontstaan van de buurtkoffie
Het idee voor de buurtkoffie ontstond tijdens de coronaperiode. In 2021 werd binnen het programma Pensioen & Leven een samenwerking opgezet, waarbij jongeren werden uitgenodigd om ideeën in te sturen tegen eenzaamheid. Een van die ideeën was de ‘koffiebus plus’: een mobiele ontmoetingsplek die met vrijwilligers langs locaties gaat waar ouderen wonen. Stichting Present Apeldoorn ging met het idee aan de slag en realiseerde de buurtkoffie. Volgens Nicole Salzmann, coördinator van de buurtkoffie, ontstaan door deze ontmoetingen waardevolle contacten. “We zien vaak dat mensen elkaar hier voor het eerst spreken. Dat verlaagt de drempel om elkaar later weer aan te spreken of om hulp te vragen.” Ze merkt dat dit bijdraagt aan een groter gevoel van veiligheid. “Als je elkaar kent, voelt de buurt minder anoniem,” zegt een vaste bezoeker. Ook jonge ouders weten de plek te waarderen. “We zien vaak jonge ouders met kinderen die hierheen komen om de buurt te leren kennen,” vertelt Nicole. “En dan ontstaan er meteen gesprekken metUitdagingen Toch blijft het bereiken van jongeren een uitdaging.
Veel jongvolwassenen zijn op school of aan het werk wanneer de koffiebus er staat. Stichting Present probeert hen te betrekken via sociale media en mond-tot-mondreclame, maar merkt dat dit niet altijd lukt. Tegelijkertijd is de vraag naar ontmoetingsplekken voor jongeren in De Maten groot. De gemeente Apeldoorn probeert hierop in te spelen met de herinrichting van het Matenpark. Zo opende daar in oktober een nieuw skatepark, bedoeld als laagdrempelige ontmoetingsplek voor jongeren. Ook Nicole ziet dat ontmoeting een sleutelrol speelt in de wijk. “Mensen groeten elkaar sneller op straat en maken makkelijker een praatje. Dat lijkt klein, maar het maakt veel verschil.” Juist die informele contacten zorgen ervoor dat bewoners zich meer verbonden en veiliger voelen. De buurtkoffie laat zien dat een simpele ontmoeting mensen samenbrengt en een gevoel van veiligheid versterkt. “Er was een vrouw die net nieuw was in de buurt, en die jonge kinderen had. Door een kopje koffie leerde zij de buurt kennen, en de buurtbewoners hebben haar ook geholpen met een paar dingen in huis,” vertelt Nicole. Toch geen winterstop Even leek het erop dat de buurtkoffie een winterstop moest houden, door een gebrek aan beschutting en verwarmde zitplekken. Met hulp uit de buurt werd alsnog een oplossing gevonden.
Deze winter staat de koffiebus onder meer aan de Warenargaarde en in de De Ruyterstraat, waar bezoekers binnen terechtkunnen in de foyer van een kerkgebouw. “We staan deze winter op twee plekken: aan de Warenargaarde bij een van de vrijwilligers in de achtertuin, en in de De Ruyterweg in het centrum, waar de bezoekers lekker binnen mogen zitten,” vertelt Nicole enthousiast. Volgens Nicole blijft de vraag naar de koffiemomenten groot. Uitbreiden naar meer locaties zit er nu nog niet in, omdat er te weinig vrijwilligers zijn, en daar is de koffiewagen afhankelijk van. Desondanks blijft de groep vastberaden om door te gaan. In een wijk waar veel gebeurt, blijkt een simpel kopje koffie genoeg om mensen samen te brengen en elkaar te ontmoeten, wat bijdraagt aan de sociale veiligheid in De Maten. Dat is misschien wel precies wat de wijk nodig heeft. “Je leert hier zoveel mensen kennen,” zegt een bezoeker. “De drempel om hulp te vragen wordt veel lager. Je spreekt elkaar sneller aan. Ze zijn hier zo lief.” Het zijn zulke kleine momenten van contact die ervoor zorgen dat De Maten niet alleen een wijk is waar mensen wonen, maar een wijk waar mensen elkaar kennen en elkaar een beetje in de gaten houden.
