In de centrale hal van het gemeentehuis in Apeldoorn zijn vrijdagmiddag de officiële uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen bekendgemaakt. Daarbij werd niet alleen duidelijk hoe de zetels zijn verdeeld, maar ook hoe de stemmen per kandidaat zijn uitgepakt. Vooral de verdeling van voorkeurstemmen springt in het oog.
Het Centraal Stembureau maakte bekend dat de kiesdeler is vastgesteld op 1.848 stemmen. Kandidaten die minimaal een kwart daarvan 462 stemmen behalen, kunnen via voorkeurstemmen een zetel bemachtigen, ongeacht hun plek op de kandidatenlijst. Dat mechanisme heeft dit jaar op meerdere lijsten tot verrassende verschuivingen geleid.
Opvallend is dat vrouwelijke kandidaten significant hoger scoren dan mannelijke kandidaten. Op diverse lijsten heeft dit ertoe geleid dat vrouwelijke kandidaten met voldoende voorkeurstemmen zijn doorgeschoven naar een verkiesbare positie. In meerdere gevallen passeren zij daarmee hoger geplaatste mannelijke kandidaten op de lijst.
De meest in het oog springende verschuiving vond plaats bij de lijst van GroenLinks-PvdA, die in totaal zes zetels behaalde. Daar wist Fatuma Muhumed, die op plek 15 van de kandidatenlijst stond, met een groot aantal voorkeurstemmen door te dringen tot de vierde zetel. Dit heeft directe gevolgen voor de samenstelling van de fractie: de nummer 6 op de lijst, voormalig PVDA fractievoorzitter Chris Schouten, valt hierdoor buiten de raad.
Ook bij D66, die drie zetels behaalde, moet een man plaats maken voor de jonge vrouwelijke kandidaat Evelyn van Oijen. Naast deze persoonlijke verschuivingen waren er ook ontwikkelingen op partijniveau.
Zo is na deze bekendmaking de weergave van de zetelontwikkeling van BVA (Beter voor Apeldoorn) aangepast. Waar eerder onduidelijkheid bestond over de groei, is inmiddels bevestigd dat deze partij, die voor het eerst deelnam aan de gemeenteraadsverkiezingen in Apeldoorn, twee zetels winst heeft geboekt.
Het Centraal Stembureau benadrukte dat de uitslag nog niet definitief hoeft te zijn wat betreft de bezetting van de zetels. Gekozen kandidaten kunnen namelijk nog besluiten om hun zetel niet te aanvaarden, tijdelijk of definitief. In dat geval schuift de volgende kandidaat op de lijst door, rekening houdend met de behaalde voorkeurstemmen.
De komende dagen zal duidelijk worden welke kandidaten daadwerkelijk plaatsnemen in de nieuwe gemeenteraad, maar één trend staat nu al vast: de invloed van voorkeurstemmen en in het bijzonder de sterke positie van vrouwelijke kandidaten is deze verkiezingenerg groot geweest.
